Tofu is vaak geen liefde op het eerste gezicht. Het ziet er niet erg mooi en aantrekkelijk uit, eerder een beetje kleurloos. En het mist, om het maar ronduit te zeggen, een uitgesproken smaak. Het is dus een liefde die moet groeien, die je moet ontdekken. Want tofu is echt niet zo flets als je in eerste instantie misschien denkt.
Tofu is gestremde sojamelk die in een blok wordt geperst. Het kan heel zacht of heel stevig zijn. De textuur van soja is licht sponsachtig, waardoor het gemakkelijk andere smaken opneemt.
In de Europese keuken is tofu een relatieve nieuwkomer. Veel mensen weten (nog) niet hoe ze ermee moeten koken. Bovendien wordt tofu in Europa veel te vaak aangeduid als vleesvervanger. Dit is een tekortkoming van tofu, want het is geen alternatief, maar een veelzijdige eerste keuze. Je kunt het bakken, frituren, aan soep toevoegen of rauw eten, en het is geschikt voor hartige en zoete gerechten, en dus ook voor desserts.
Tofu komt oorspronkelijk uit China, waar het al een paar duizend jaar geleden werd gemaakt. Er zijn zelfs muurschilderingen uit 200 v.Chr. waarop tofu staat afgebeeld. De naam betekent zoveel als 'wrongel van bonen'.
Vanuit China vindt tofu eerst zijn weg naar de Japanse en andere Aziatische keukens. En om een bestaande verwarring op te helderen, in veel Aziatische landen wordt het tohu of tauhu genoemd.
Er zijn veel verschillende soorten tofu. Tofu lijkt qua manier van maken, maar ook qua uiterlijk van het product, best wel op kaas. Net als kaas vind je tofu in allerlei variaties, van hard tot zacht.
Om het makkelijk te maken, kun je tofu in twee groepen verdelen: je hebt stevige tofu (goed om te roerbakken of te frituren) en wat ze silken tofu of Japanse tofu noemen, die zachter is en heel geschikt om rauw te gebruiken (omdat het snel uit elkaar valt). Silken tofu is beter voor sauzen en smoothies.
Hoewel tofu veel mensen in eerste instantie afschrikt, kun je er zelf makkelijk mee koken. Als je stevige tofu koopt, zit er meestal nog veel vocht in. Dat vocht moet je kwijt, want het verhindert dat je de tofu goed kunt bakken en het verhindert dat de tofu de smaak opneemt die je wilt. Leg de tofu dus op een bord, met een omgekeerd bord erop dat zachtjes op de tofu drukt. Zet het een nacht in de koelkast en de volgende dag kun je je magie loslaten op de tofu.
Het feit dat tofu weinig smaak heeft, is eigenlijk een voordeel. Geef het de smaak die je wilt, bijvoorbeeld door het in blokjes te marineren of door het als gehakt te bakken. Tofu is geschikt voor salades (je kunt eieren vervangen door tofublokjes), soepen, roerbakgerechten, smoothies en desserts (probeer eens chocolademousse met zachte tofu!). Het is 100% plantaardig, rijk aan eiwitten, calcium en ijzer (daarom wordt het als vleesvervanger beschouwd), maar arm aan calorieën en vet, en van nature glutenvrij.