Wat is het verschil tussen bruine rijst en witte rijst? Wat is het verschil tussen jasmijnrijst en pandanrijst? Is alle rijst geschikt als kleefrijst? Heb jij deze vragen ook? Lees dan verder.
Het is met rijst net als met mensen. Geen twee zijn hetzelfde. Nou ja, dat is natuurlijk wat overdreven, maar er zijn meer dan 40 duizend verschillende soorten rijst. Ze verschillen in dikte, smaak, geur, kleur, korrellengte, de manier waarop ze groeien en waar ze groeien. En dan maakt het ook nog uit hoe ze aan jou worden aangeboden. Als bruine of witte rijst bijvoorbeeld.
WANNEER WORDT BRUINE RIJST WITTE RIJST?
Zo werkt het. Als de rijst is geoogst, halen de boeren de rijstkorrels van de planten (dit heet dorsen). De oneetbare bolster wordt verwijderd. Dit geeft ons bruine rijst. Als het vezelrijke vlies (zemelen) rond de rijst ook wordt verwijderd, krijg je witte rijst.
Bruine rijst is gezond omdat het een volkorenproduct is, maar er is niets mis met gewone witte rijst. Het bevat koolhydraten, maar nauwelijks vetten, suikers of zout. En ze bevatten veel goede mineralen (kalium en fosfor), vitamines (B) en ook een redelijke hoeveelheid eiwitten.
WAT IS HET VERSCHIL TUSSEN JASMIJNRIJST EN PANDANRIJST?
In Thailand (en omringende landen) wordt voornamelijk jasmijnrijst verbouwd. Dat is niet zo vreemd, want jasmijnrijst komt oorspronkelijk uit Thailand. De rijst heeft een lange korrel, een mooie witte kleur en een beetje een zoete geur. In Thailand wordt het witte jasmijnrijst genoemd omdat de witte kleur doet denken aan de bloem.
Jasmijnrijst wordt in sommige landen ook pandanrijst genoemd. Pandan is een palm met bladeren die een nootachtige geur hebben. Deze geur is te vinden in jasmijnrijst, daarom wordt jasmijnrijst soms pandanrijst genoemd. Maar eigenlijk bestaat pandanrijst niet.
Jasmijnrijst koken is heel eenvoudig. Spoel de rijst eerst met koud water tot het water niet meer troebel is. Breng een pan met de rijst plus anderhalf keer zoveel water aan de kook. Als de rijst kookt zet je het vuur laag. Na 10 minuten controleer je of de rijst gaar is. Zo ja, laat de rijst dan nog even stomen met de deksel op de pan. Hoe beter je de hoeveelheid rijst en water op elkaar afstemt, hoe droger je korrel wordt.
WAT IS BASMATIRIJST?
Basmatirijst komt voornamelijk uit de valleien van de Himalaya. De rijst heeft een zachte grassige geur (vasmati betekent geurig in het Sanskriet). Het aroma verschilt van dat van jasmijnrijst en de smaak is intenser. De korrels van de basmati zijn langer en droger. Droger omdat basmatirijst eerst een tijdje wordt gerijpt, het geeft de korrel meer geur en een iets donkerdere kleur.
Basmatirijst wordt bijna op dezelfde manier gekookt als jasmijnrijst. Het enige verschil is dat je de pan na 8 minuten van het vuur haalt en nog 15 minuten laat stomen met de deksel erop.
EN WAT IS KLEEFRIJST?
Kleefrijst (meestal met een ronde korrel) heeft van nature een goede portie zetmeel. Ze nemen minder water op dan andere rijstsoorten. Dit zorgt ervoor dat de rijst na het koken goed aan elkaar plakt. De bekende kleefrijst wordt gebruikt voor Japanse sushi. In Europa kweken we relatief veel kleefrijst. Goede voorbeelden zijn Spaanse paella en Italiaanse risotto.
Het koken van kleefrijst vergt meer werk. De rijst moet eerst minimaal 3 uur in ruim water worden geweekt (zodat de rijst goed onder het wateroppervlak ligt). Daarna wordt de rijst gestoomd, bijvoorbeeld met een stomer. De rijst zwelt dan langzaam op en wordt lekker zacht. Tijdens het koken moet de hoeveelheid water goed in de gaten worden gehouden. Er moet genoeg zijn om te blijven stomen. Na het stomen moet de rijst rustig afkoelen, zodat hij niet te plakkerig wordt. Je kunt de rijst ook koken, maar doe dat dan met veel minder water dan bij droge rijst.
